در رسانهها • رادیو زمانه
نوشتهها و یادداشتهای منتشرشده در رادیو زمانه
این بخش آرشیوی روبهگسترش از نوشتههایی است که پروژهٔ قرارداد اجتماعی نوین را از سطح شعار به سطح قاعده، ضمانت، نهاد و مطالبهٔ شهروندی میبرند.
آرشیو در حال گسترش
رادیو زمانه
مقالهٔ محوری تازه • قرارداد اجتماعی و جمهوری • رادیو زمانه
از «بخشش» تا «ضمانت»
راه آینده، بازگشت به گذشته نیست.
نه بازگشت به سلطنت، نه بازگشت به مشروطهٔ ناتمام، نه تداوم جمهوری اسلامی، و نه سکولاریسمِ متمرکزی که فقط نامِ سلطه را عوض کند.
راه آینده، ساختن جمهوریای است که در آن قانون به ضمانت تبدیل شود، شهروند صاحب دعوی باشد، ملتها شریک قدرت باشند، زنان فقط نماد آزادی نباشند بلکه معماران آن باشند، دادگاه سپر شهروند باشد، و هیچ قدرتی نتواند خود را بیرون از پرسش عمومی قرار دهد.
ضمانت
حق فقط وقتی واقعی است که دعویپذیر و دادخواهیپذیر باشد.
شهروند صاحب دعوی
شهروند فقط موضوع حکومت نیست؛ صاحب مطالبه و طرف قرارداد است.
مهار قدرت
هیچ قدرتی نباید بیرون از پرسش عمومی و نظارت نهادی بایستد.
خواندن مقاله در رادیو زمانه ↗
رادیو زمانه • یادداشت مرتبط
از فرّه ایزدی تا حقِ بینهاد ـ چرا سیاستِ گذار در ایران هنوز روی زمینِ قانون نمیایستد؟
این متن ریشهٔ بحران مشروعیت را در جستوجوی «حق» بیرون از نهاد و میدان شهروندان میبیند؛
از فرّه ایزدی تا حقوق بینهاد. استدلال اصلی روشن است: بدون نهادسازی، نمایندگی روشن و مشارکت واقعی،
هیچ گذار پایداری شکل نمیگیرد.
خواندن در رادیو زمانه ↗
رادیو زمانه • یادداشت مرتبط
از «بخشش» تا «ضمانت»: چرا ایرانِ امروز نه به منجی، که به قانون اساسیِ زنده نیاز دارد
این یادداشت توضیح میدهد چرا ایران امروز نه به منجی، بلکه به میثاق نیاز دارد؛
نه به قیم، بلکه به شهروند. قانون اساسی زنده فقط وقتی معنا دارد که آزادی را دعویپذیر،
قدرت را مهارشدنی، مشارکت را دائمی و بازنگری را مسالمتآمیز کند.
خواندن در رادیو زمانه ↗
مجموعهٔ ششگانه: از «گذار» به قواعد ضدسلطه
شش یادداشت برای تبدیل گذار از شعار به قاعده — تمرکز بر محدود کردن قدرت خودسر، نه فقط جابهجایی قدرت.
رادیو زمانه • قسمت ۱
روز صفر: دولت موقت چه حقهایی ندارد؟
در لحظهٔ خلأ قدرت، وسوسهٔ «اختیار نامحدود برای نظم دادن» بزرگترین خطر است.
این متن فهرست اختیارات ممنوعه و قواعد ضدسلطه برای دولت موقت را روشن میکند.
خواندن ↗
رادیو زمانه • قسمت ۲
حقوق بشر: از ابزار محکومیت تا سپر شهروند بیقدرت
حقوق بشر فقط زبان محکومیت نیست؛ وقتی به ضمانت و نهاد وصل نشود،
فردا میتواند به تزئین یا ابزار رقابت جناحها بدل شود. هر حق باید به سازوکار قابل داوری ترجمه شود.
خواندن ↗
رادیو زمانه • قسمت ۳
ائتلاف چهرهها یا ائتلاف قواعد؟ حداقل بندهای ضدسلطه برای هر اتحاد سیاسی
مشکل اپوزیسیون فقط پراکندگی نیست؛ نبود قواعد مشترک است.
هر ائتلاف باید حداقل بندهای ضدسلطه را بپذیرد: انتخابات دورهای، منع دخالت نیروهای مسلح،
استقلال قضا و رسانه، تمرکززدایی واقعی و تضمین حقوق بیقدرتها.
خواندن ↗
رادیو زمانه • قسمت ۴
اکثریتسالاری بیمهار: چگونه صندوق رأی میتواند ابزار سلطه شود؟
«انتخابات = دموکراسی» یک سادهسازی خطرناک است.
این قسمت توضیح میدهد چرا اکثریت بدون مهار نهادی میتواند سلطه قانونی بسازد،
و چه ترمزهایی لازم است: حقوق بنیادین، دادگاه قانون اساسی، نمایندگی عادلانه، حق اعتراض و داوری.
خواندن ↗
رادیو زمانه • قسمت ۵
امنیت بدون پاسخگویی؛ اسم رمز بازگشت استبداد
امنیت در گذار اغلب بهانهٔ بازگشت سلطه میشود.
این قسمت حداقلهای کنترل دموکراتیک بر نیروهای مسلح و امنیتی را فهرست میکند:
منع دخالت سیاسی، نظارت پارلمانی و قضایی، شفافیت مالی و سازوکار شکایت و پیگیری.
خواندن ↗
رادیو زمانه • قسمت ۶
تمرکززدایی واقعی: چه چیز ملی است، چه چیز محلی؟
تمرکززدایی اگر مبهم بماند، خودش میتواند شکل دیگری از سلطه باشد.
این قسمت یک تقسیم کار عملی پیشنهاد میدهد: چه حوزههایی محلی/منطقهای باشد،
چه حوزههایی ملی بماند، و چه سازوکارهایی جلوی تبعیض مرکز/پیرامون را بگیرد.
خواندن ↗
برای دنبال کردن نوشتهها، گفتگوها و گسترش این بحثها، خبرنامه را از سایت دنبال کنید.
